palma wielkanocna

poniedziałek, 30 marca 2009
Niedziela Palmowa rozpoczyna w kościele katolickim Wielki Tydzień. Tradycyjnie w tę niedzielę wierni przychodzą do kościoła z palmami, jako symbolem odradzającego się życia i upamiętnienia wjazdu Chrystusa do Jerozolimy.

http://img.wiadomosci24.pl/g2/97/eb/3f/23598_1175418004_9b15_d.jpeg
niedziela, 29 marca 2009
Palma wielkanocna

Palma wielkanocna lub zastępująca ją gałązka
wierzbowa jest tradycyjnym symbolem Niedzieli
Palmowej. Na pamiątkę wjazdu Jezusa do Jerozolimy w
Kościele obchodzona jest Niedziela Palmowa, z którą wiąże
się zwyczaj święcenia palm, znany w Polsce od średniowiecza.
Tradycyjne palmy wielkanocne przygotowuje się z gałązek
wierzby, która w symbolice kościoła jest znakiem zmartwychwstania
i nieśmiertelności duszy. Obok wierzby używano również gałązek
malin i porzeczek, ścinano je w środę Popielcową i przechowywano
w naczyniu z wodą, aby puściły pąki na Niedzielę Palmową.
W trzpień palmy wplatano również bukszpan, barwinek, borówkę,
cis, widłak. Tradycja wykonywania palm szczególnie zachowała
się na Kurpiach w miejscowości Łyse oraz na Podkarpaciu w
Lipnicy Murowanej. W zależności od regionu, palmy różnią się
wyglądem i techniką wykonania. Swoją odrębność zachowały
palemki wileńskie. Palma góralska wykonana jest z pęku
witek wierzbowych, wiklinowych lub leszczynowych. Zwieńczona
jest czubem z bazi, jedliny, bibułkowych barwnych kwiatów
i wstążek. Palmy te spotyka się podczas procesji w Lipnicy
 Murowanej (gdzie odbywają się konkursy na najdłuższą i
najpiękniejszą palmę), Tokarni, Rabce. Palma kurpiowska
powstaje z pnia ściętego drzewka (jodły lub świerka),
oplecionego na całej długości widłakiem, wrzosem,
borówką, zdobionego kwiatami z bibuły i
wstążkami. Czub drzewka pozostawia się zielony.

 Palmy












Święcenie palm to najważniejsza uroczystość Niedzieli Palmowej. Zwyczaj ten został wprowadzony do liturgii kościoła katolickiego w XI w. Polskie palmy to wiązanki gałęzi wierzby z pąkami, zwanymi baziami, kotkami, baźkami, bagniątkami, kocankami.

Wierzba w tradycji ludowej od dawna pojmowana była jako nosicielka życia, odradzającego się kosmosu, życia na wiosnę. Ponieważ drzewo to rośnie w każdych niemal warunkach, najwcześniej okrywa się zielenią i nawet miotła z wierzbowych witek wypuszcza na wiosnę pączki i listki, to kwitnące wierzbowe gałęzie doskonale nadają się do wiosennych celebracji życia. Przystraja się je-w zależności od regionu-barwinkiem, trzciną, bukszpanem, gałązkami borówki, mirtem, tatarakiem, barwnymi trawami, suszonymi lub bibułowymi kwiatami, wstążkami. Palma może się też składać z samych wierzbowych witek. Dodatki i przystrojenia nie mają szczególnego znaczenia, są dekoracją.
Te wierzbowe witki, przystrojone lub nie, na pamiątkę palm symbolizujących zmartwychwstanie, odrodzenie życia, są następnie uroczyście święcone w kościołach:

Poświęcenie palmy potęgowało, przypisywane jej od dawna dobroczynne własności, nabywała przez to wielkiej mocy.
W Polsce środkowej i wschodniej, zaraz po wyjściu z kościoła, młodzież uderzała się palmami. Pierwotnie bowiem wierzono, że uderzenie kogoś przekazuje żywotność i witalność zielonej gałązki, zabezpiecza od choroby, zapewnia zdrowie, bogactwo, itp. U Lasowiaków po powrocie z kościoła kropi się całą zagrodę palmą zamoczoną w święconej wodzie-wszystkie budynki na zewnątrz i w środku, każdy kąt, krowy, a nawet wodę w studni.

Poświeconą palmę przechowywano najczęściej za świętymi obrazami, czy w świętym kącie, ale również w wazonie na parapecie, w szafie, w kredensie, w komorze, czy na strychu.
Palmie wielkanocnej przypisywane były liczne niezwykłe właściwości. Miała, np. znaczenie lecznicze-po powrocie z kościoła z poświęconą palmą lud wiejski połykał baźki, żeby uchronić się przed bólem gardła na cały przyszły rok (stosowano je również wtedy, gdy gardło już bolało). Łykano też w obawie, że kto w niedzielę kwietną bagniątka palmowego nie połknie, to już zbawienia nie otrzymał. Rośliny z poświęconej palmy wykruszano też do leczniczych naparów, aby zwiększyć ich skuteczność.
Poświęcone palmy miały zastosowanie w wielu dziedzinach życia gospodarskiego, wierzono w ich funkcje ochronne. Wystawiona w czasie burzy w oknie, zatknięta na polu, miała chronić przed piorunem, pożarem. Wierzono, że może przepędzić burzę, ochroni przed gradobiciem, czy też inną klęską żywiołową. Z wyjętych z palmy wierzbowych witek robiono też krzyżyki, które zatykano w czterech rogach pól-miały je chronić i powodować obfitość urodzaju.

Wykorzystywano również palmy do zabiegów magicznych związanych z zapewnieniem urodzaju. Powszechnym zwyczajem było dodawanie poświęconych baźków do ziarna przeznaczonego do siewu oraz do przeznaczonych do sadzenia ziemniaków, aby lepiej obrodziły. Wierzono również, że obfite plony zapewni podłożenie kawałka palmy pod pierwszą zaoraną skibę.
Gospodynie w Polsce środkowej i południowej uderzały palmą krowy, aby były tłuste i okrągłe jak bazie, miały ładną sierść i dawały dużo mleka. Bydło uderzano po grzbiecie palmą również wtedy, gdy po raz pierwszy w roku wypędzano je na pastwisko-miało to uchronić zwierzęta przed chorobami, urokami i wszelkim nieszczęściem. Trochę roślin z palmy wielkanocnej wykruszano też w dniu św. Rocha (16 sierpnia) do poświęconego kadzidła, którym następnie okadzano bydło.
Palemki wkładano też do pszczelich uli-na Kaszubach i Pomorzu, do gniazd gęsi-na Pomorzu, wplatano w rybackie sieci-na Kaszubach.
Obecnie większość z tych zwyczajów już nie występuje i choć dzisiejsza palma wielkanocna nadal zawiera w sobie niezwykły ładunek symboliczny, to najczęściej nie jest on przez nikogo przeżywany.

Współcześnie niemal w całej Polsce popularne są tzw. palmy wileńskie. Mają one formę różnego rodzaju pałek, zrobionych z poprzeplatanych ze sobą barwionych kłosów zbóż, traw oraz kolorowych suszonych kwiatów.
Natomiast dwa regiony w Polsce słyną z wysokich, często kilkumetrowych palm: Kurpie i Podhale. Palmy kurpiowskie wyglądają jak kolorowe słupy-na całej długości są ozdobione zielenią i bibułkowymi kwiatami. Palmy na południu Polski to pęki długich wierzbowych, wiklinowych lub leszczynowych prętów, które w kilku miejscach są przewiązane szpagatem lub giętką wicią wierzbową. Zwieńczenie stanowi wielki pióropusz z wierzbowych bazi, bukszpanu, sztucznych kwiatów i kolorowych wstążek. Najpiękniejsze palmy zakupują muzea regionalne lub też wstawia się je do kościołów na okres świąteczny.


  

Kliknij, aby powiększyć






Zakładki:
A JA ZAPRASZAM NA MOJE BLOGI
BARDZO CZĘSTO ODWIEDZAM TE STRONKI
Cieszę się... bo Ty Panie, jesteś naszym Bogiem u ciebie znajdujemy schronienie.Sycisz nas z bogactwa Twego królestwa Twoja łaskawość gasi nasze pragnienie jak świeża woda...
DZIECI MARYI
Nauka,szkoła ,kursy
Parafie mi bliskie
POLECAM
Przyjazń to największy skarb,który jest ukryty na dnie serca...

Smocze strony
STRONKI DLA CIEBIE
TUTAJ ZNAJDZIESZ INFORMACJĘ O KTÓREJ SĄ MSZE ŚW. NA TERENIE CAŁEJ POLSKI!
WARTO ZAJRZEĆ
[ Czytaj ksiege gosci][ Wpisz sie do ksiegi ]
Zaloz Swoja wlasna ksiege za darmo!
Kamilianie w Polsce